Adolygiad o hidlwyr aer ar gyfer pyllau nofio
Mae ansawdd aer mewn pwll nofio dan do yn effeithio ar gysur, iechyd a hyd oes yr adeilad. Nid yw aer llaith, arogl cryf o glorin na chyddwysiad ar ffenestri yn arwyddion anochel o bwll prysur; yn aml, maent yn dangos nad yw’r system awyru a hidlo yn cydweithio’n iawn.
Mae hidlydd aer addas yn dal llwch, paill, ffibrau a gronynnau eraill sy’n mynd i mewn drwy’r awyrellau. Mewn rhai systemau, caiff carbon actifedig ei ddefnyddio hefyd i leihau cyfansoddion sy’n gysylltiedig â chloraminau, sef y sylweddau sy’n cyfrannu at arogl “clorin” ac at lid ar y llygaid a’r llwybrau anadlu.
Wrth asesu offer o’r fath, nid effeithlonrwydd hidlo yw’r unig fesur. Mae angen ystyried llif aer, gwrthiant y hidlydd, lefelau lleithder, cyrydiad, sŵn, defnydd trydan a pha mor hawdd yw cynnal a chadw’r uned. Gall hidlydd hynod effeithlon fod yn ddewis gwael os yw’n rhwystro’r ffan neu’n methu mewn amgylchedd gwlyb.
Mae’r adolygiad hwn yn canolbwyntio ar hidlo aer ar gyfer pyllau dan do, canolfannau hamdden a sbaon. Nid yw’r unedau hyn yn hidlo dŵr y pwll ei hun; maent yn rhan o system HVAC neu system dadsymleiddio sy’n rheoli’r aer uwchben wyneb y dŵr.
Beth mae hidlydd aer pwll yn ei wneud
Prif waith y hidlydd yw atal gronynnau solet rhag cylchredeg drwy’r adeilad. Mae hidlydd panel neu fag yn dal llwch mwy, gwallt, ffibrau tecstilau a gronynnau a gludir ar ddillad. Mae hidlydd mân yn mynd ymhellach, gan wella ansawdd yr aer i nofwyr, staff ac ymwelwyr.
Fodd bynnag, ni all hidlydd aer ar ei ben ei hun reoli lleithder na chael gwared ar bob arogl. Mae angen cydbwysedd rhwng awyru â’r tu allan, adfer gwres, dadsymleiddio a rheoli cyflymder y ffan. Os caiff aer llaith ei adael mewn corneli neu uwchben y dŵr, gall llwydni a chyddwysiad ymddangos hyd yn oed gyda hidlydd newydd.
Mae hidlwyr ar gyfer systemau pŵer a pheiriannau diwydiannol yn aml yn defnyddio egwyddorion tebyg o ran selio, arwyneb hidlo a rheoli colled pwysedd; mae’r wybodaeth am hidlyddion aer diwydiannol yn cynnig cyd-destun defnyddiol wrth gymharu deunyddiau a dyluniadau.
Y prif dechnolegau hidlo
Hidlwyr panel pleated yw’r dewis mwyaf cyffredin ar gyfer rhag-hidlo. Maent yn gymharol rad, yn hawdd i’w newid ac yn cynnig arwyneb mawr mewn ffrâm gryno. Mae eu sgôr effeithlonrwydd yn amrywio, felly dylid gwirio safon EN 779 neu ISO 16890, gan ddefnyddio dosbarthiadau fel ePM10 neu ePM2.5 yn hytrach na dibynnu ar honiad marchnata am “ansawdd uchel”.
Mae hidlyddion bag yn dal mwy o lwch cyn cyrraedd dirlawnder, ac felly maent yn addas ar gyfer pyllau mawr neu adeiladau â llif aer sylweddol. Gall hidlydd HEPA ddal cyfran uchel iawn o ronynnau mân, ond mae ei wrthwynebiad aer yn uwch ac nid yw fel arfer yn angenrheidiol ar gyfer pob pwll. Mae carbon actifedig yn ddefnyddiol ar gyfer arogleuon a rhai nwyon, ond mae angen ei ddisodli pan fydd ei allu amsugno wedi’i ddefnyddio.
Dylid gwahaniaethu rhwng hidlo gronynnau a thrin halogion nwyol. Nid yw hidlydd ffibr safonol yn amsugno chloraminau, ac nid yw haen garbon denau yn ateb llwyr os yw lefelau’r cyfansoddion hynny’n uchel. Yn ymarferol, mae rhag-hidlydd, hidlydd mân a cham carbon cymedrol yn aml yn fwy cytbwys na HEPA unigol.
Cymharu perfformiad a chostau
Mae’r tabl isod yn crynhoi’r opsiynau mwyaf perthnasol. Mae prisiau a bywyd gwasanaeth yn amrywio yn ôl maint yr uned, oriau gweithredu a faint o halogiad sy’n dod i mewn i’r adeilad.
| Math o hidlydd | Prif gryfder | Cyfyngiad | Defnydd addas |
|---|---|---|---|
| Panel pleated | Cost isel a newid cyflym | Llai o gapasiti llwch | Rhag-hidlo a phyllau bach |
| Bag | Arwyneb mawr a bywyd hirach | Angen ffrâm a lle mwy | Canolfannau hamdden prysur |
| HEPA | Effeithlonrwydd uchel ar ronynnau mân | Gwrthiant a chost uwch | Ardaloedd sensitif neu arbenigol |
| Carbon actifedig | Lleihau arogleuon a rhai nwyon | Yn dirlawn dros amser | Rheoli arogl chloraminau |
| Hidlydd golchadwy | Gellir ei ailddefnyddio | Nid yw bob amser yn ddigon mân | Systemau â llwch bras |
Ni ddylid dewis hidlydd yn ôl y pris prynu yn unig. Gall hidlydd rhad â gwrthiant uchel gynyddu defnydd trydan y ffan, tra gall hidlydd o ansawdd gwell leihau gwaith cynnal a chadw. Mae monitro’r gwahaniaeth pwysedd ar draws y hidlydd yn ffordd syml o weld pryd mae’r cyfryngau wedi llenwi.
Ar gyfer cyfleuster masnachol, mae cost llafur a chau’r system yn bwysig hefyd. Mae hidlyddion bag â sêl dda yn lleihau gollyngiad aer o amgylch yr ymylon, ond rhaid i’r ffrâm fod yn gywir. Os yw aer yn osgoi’r cyfryngau, ni fydd sgôr effeithlonrwydd y cynnyrch yn cael ei chyflawni yn ymarferol.
Lleoliad, llif aer a lleithder
Dylid gosod y hidlydd fel bod yr holl aer sy’n dychwelyd i’r uned trin aer yn mynd drwyddo. Mae hyn fel arfer yn golygu ei leoli cyn y coiliau gwresogi neu oeri, gan amddiffyn y cydrannau hynny rhag llwch a ffibrau. Mae mynediad clir yn hanfodol er mwyn gallu tynnu’r bagiau neu’r paneli heb niweidio’r ffrâm.
Mae cyfeiriad llif aer yn bwysig iawn. Gall gosod hidlydd wyneb i waered, neu ddefnyddio cyfryngau nad ydynt yn addas ar gyfer cyflymder yr aer, achosi i’r deunydd chwalu neu i’r pwysedd godi’n gyflym. Dylai’r system hefyd osgoi chwythu aer llaith yn uniongyrchol tuag at arwynebau oer, lle gall cyddwysiad greu cyrydiad a llwydni.
Mewn ystafell bwll, mae aer ffres a phatrwm dosbarthu’r aer yn rhan o’r ateb. Dylai’r llif symud ar hyd ffenestri a waliau allanol er mwyn lleihau mannau oer, tra bod yr aer llaith yn cael ei ddychwelyd i’r uned. Ni all hidlydd geisio cywiro cynllun awyru gwael.
Cynnal a chadw a diogelwch
Mae amserlen archwilio reolaidd yn fwy gwerthfawr na newid hidlydd ar ddyddiad sefydlog yn unig. Dylid edrych am lwch ar ochr lân y ffrâm, dagrau yn y cyfryngau, sêl wedi’i difrodi a dŵr neu gyrydiad yn y cwt. Mae mesurydd gwahaniaeth pwysedd yn rhoi arwydd gwrthrychol o gyflwr y hidlydd.
Wrth newid hidlyddion, dylai staff wisgo menig a diogelu’r llygaid, yn enwedig os oes llwch neu weddillion cemegol wedi cronni. Ni ddylid ysgwyd hidlydd budr yn yr ystafell bwll. Dylid ei selio mewn bag a’i waredu yn ôl rheolau’r safle a’r math o halogiad.
Nid yw golchi hidlydd papur neu hidlydd bag tafladwy yn syniad da, gan y gall newid strwythur y ffibrau a chreu bylchau. Os defnyddir hidlydd golchadwy, rhaid iddo sychu’n llwyr cyn ei ailosod. Gall cyfryngau llaith gynyddu arogleuon a chaniatáu i ficro-organebau dyfu.
Sut i ddewis system addas
Dechreuwch gyda maint yr adeilad, cyfaint y llif aer a nifer gyfartalog y defnyddwyr. Yna aseswch ba halogion sydd fwyaf perthnasol: llwch a phaill, gronynnau mân, arogleuon, neu gymysgedd ohonynt. Mae mesuriadau o leithder cymharol, tymheredd a chloraminau yn helpu i osgoi prynu technoleg nad yw’n datrys y broblem wirioneddol.
Dylid gwirio cydnawsedd y ffrâm, dimensiynau’r casét, cyfeiriad y llif a’r gyfradd newid aer. Mae angen ystyried faint o le sydd ar gael ar gyfer gwasanaethu’r uned a pha mor aml y gellir archebu rhannau newydd. Mae system ddibynadwy yn fwy gwerthfawr na model effeithlon sy’n anodd cael hidlyddion newydd iddo.
Er nad yw hidlo dŵr yn rhan o’r uned aer, mae’n rhan o’r darlun ehangach o ansawdd mewn cyfleusterau dyfrol. Mae’r erthygl am hidlo dŵr ag PTFE yn dangos sut mae dewis deunydd a gwrthiant cemegol yn dylanwadu ar systemau hidlo eraill, er bod anghenion pwll nofio yn wahanol.
Y dewis mwyaf cytbwys i’r rhan fwyaf o byllau dan do yw rhag-hidlydd effeithiol, hidlydd mân â gwrthiant rhesymol, a cham carbon lle mae arogleuon yn broblem. Yr hyn y dylai’r darllenydd ei gofio yw bod hidlydd aer da yn gweithio fel rhan o system gyfan: mae llif cywir, rheoli lleithder, selio da a chynnal a chadw amserol yr un mor bwysig â sgôr hidlo’r cynnyrch.